SAMEN OP ZUID Gezondheid en preventie
Met Beter Gezond en Vraagwijzer Rotterdam slaat Ikazia bruggen met regio en sociaal domein
Gezond zijn is zóveel meer dan de afwezigheid van ziekte
samenwerken in de regio
Ikazia ontwikkelt zich de komende jaren van een traditioneel ziekenhuis naar een brede gezondheidsorganisatie. Dat betekent dat we verder kijken dan alléén de medische zorgvraag en ons nadrukkelijk richten op gezondheid en preventie, en op de mens achter de patiënt. Samenwerking is een van de pijlers binnen deze nieuwe koers. Als zorgverbinder slaat Ikazia bruggen met de regio en het sociaal domein. Om deze beweging concreet te maken, starten we per 1 september met het programma Beter Gezond en komt er een vestiging van Vraagwijzer Rotterdam in ons ziekenhuis. Collega’s Rian van Zeist, Lieke van Straten en Cora van Waardenberg nemen je mee in deze nieuwe benadering.
Op de foto hierboven: het projectteam met van links naar rechts Hilde Onstenk, Rian van Zeist, Cora van Waardenberg, Lieke van Straten en Astrid Buysse.
Een man met diabetes komt op het spreekuur. Zijn bloedsuikerwaarden zijn al maanden te hoog. Tijdens het gesprek met de internist blijkt dat er veel meer aan de hand is dan alleen een medisch probleem. De man kampt met overgewicht, oogt gestrest en onverzorgd, beweegt te weinig, heeft onvoldoende geld voor gezonde voeding en mist een sociaal netwerk waarop hij kan terugvallen.
Deze patiënt staat niet op zichzelf. In Ikazia zien we dagelijks hoe medische klachten verweven zijn met maatschappelijke problemen. Een ongezonde leefstijl, geldzorgen, een slechte woonsituatie, eenzaamheid of laaggeletterdheid: de gezondheid van mensen wordt bepaald door allerlei factoren die elkaar beïnvloeden en versterken. Zeker in Rotterdam-Zuid, waar de gezondheid van inwoners achterblijft bij het landelijk gemiddelde, zijn medische behandelingen alleen vaak niet genoeg.
Beter Gezond
Met die realiteit voor ogen ontwikkelt Ikazia zich dus de komende jaren tot een brede gezondheidsorganisatie. Naast het behandelen van ziekten richten we ons nadrukkelijk op het bevorderen van gezondheid en het voorkomen van problemen. Om die beweging te ondersteunen start Ikazia vanaf 1 september met het programma Beter Gezond, waarmee we leefstijl en gezondheid structureel onderdeel maken van onze dagelijkse zorg. Implementatieleider Lieke van Straten, fysiotherapeut in Ikazia, licht toe: ‘Via scholing, waaronder e-learning en virtual reality-trainingen, geven we zorgprofessionals praktische handvatten waarmee zij niet-medische problemen beter kunnen signaleren. Daarnaast kunnen zij straks via een digitaal platform patiënten snel en gericht doorverwijzen.’
Scroll door ⬇︎
Leren en bijstellen
Die nieuwe benadering vraagt binnen Ikazia om een breed bewustzijn, vertelt Rian van Zeist, die als teammanager psychosociale zorg en kwartiermaker Samenwerking bij dit project betrokken is. ‘Op veel plekken zijn we al goed bezig. We hebben oog voor de mens achter de patiënt en zijn vaak alert op signalen die verder gaan dan de medische vraag. Het verschil is dat we deze manier van werken nu Ikazia-breed gaan versterken en ondersteunen met een bewezen methodiek.’
Ze licht toe: ‘Als zorgprofessionals zijn we gewend om vanuit ons eigen vakgebied naar de patiënt en zijn aandoening te kijken. De beweging die we samen maken, is dat we steeds meer de mens achter de ziekte gaan zien. Dat gaat niet van vandaag op morgen; het is een proces van leren, ervaren en bijstellen. De komende periode gebruiken we ook om samen te leren hoe deze samenwerking in de praktijk het beste werkt. Hoe vinden zorgprofessionals, de gemeente Rotterdam en partners uit het sociaal domein elkaar snel en vanzelfsprekend? Wat hebben patiënten nodig om daadwerkelijk de stap naar ondersteuning te zetten? Door dit samen te ervaren, te evalueren en bij te stellen, bouwen we aan een werkwijze die steeds beter aansluit bij onze patiënten.’
Implementatieleider Lieke van Straten
Kwartiermaker Samenwerking Rian van Zeist
Transferverpleegkundige Cora van Waardenberg
Scroll door ⬇︎
Durven vragen
Transferverpleegkundige Cora van Waardenberg: ‘Vaak kun je al aan kleine signalen aflezen hoe het met een patiënt gaat. Een bezorgde blik of een teruggetrokken houding kan al een aanwijzing zijn dat iemand worstelt met problemen die verder gaan dan zijn ziekte.’ Om te achterhalen wat er achter medische problemen schuilgaat, is het volgens Rian en Lieke belangrijk dat zorgprofessionals ook de moeilijke vragen durven stellen. Zoals: ‘Hoe gaat het thuis?’ ‘Waar maakt u zich op dit moment zorgen over?’ Hoe redt u het financieel?’ ’Wie heeft u om u heen als u hulp of steun nodig heeft?’ Deze vragen zijn misschien niet altijd makkelijk, maar wel noodzakelijk.
Stress signaleren
Stress heeft een enorme invloed op gezondheid. Daarom is het belangrijk dat we de factoren die stress veroorzaken zo vroeg mogelijk signaleren en patiënten vervolgens begeleiden naar de juiste vorm van ondersteuning. En dat is precies wat we gaan doen. Via het elektronisch patiëntendossier HiX kunnen artsen en verpleegkundigen vanaf september direct en heel eenvoudig een verwijzing maken naar de gezondheidspartners met wie we in een breed netwerk samenwerken. Bijvoorbeeld voor begeleiding op het gebied van leefstijl, financiële ondersteuning of psychosociale hulp buiten het ziekenhuis.
Vraagwijzer in Ikazia
De Vraagwijzer van de gemeente Rotterdam krijgt een plek in ons entreegebied. Hier kunnen patiënten uit de gemeente terecht met vragen over geldzaken, wonen, zorg, welzijn en andere maatschappelijke onderwerpen. ‘Het is heel fijn dat mensen op een laagdrempelige manier hun vragen kunnen stellen’, vertelt Cora, die de invoering van de Vraagwijzer begeleidt. ‘Of het nu gaat om huishoudelijke hulp, vervoer op maat, ondersteuning als mantelzorger of financiële vragen: we kunnen patiënten sneller helpen en naar de juiste plek begeleiden.’
Meer grip op gezondheid
Met deze brede benadering wil Ikazia ervoor zorgen dat patiënten zich als mens gezien en gehoord voelen en sneller de hulp krijgen die zij nodig hebben. De diabetespatiënt uit het begin van dit verhaal laat zien wat dat kan opleveren. Wanneer hij ondersteuning krijgt bij de problemen die zijn gezondheid beïnvloeden, voelt hij zich beter, kan hij zijn behandeling beter volhouden en krijgt hij meer grip op zijn ziekte. Rian: ‘Door mensen aan de voorkant te helpen, kunnen we veel problemen aan de achterkant voorkomen. Zo werken we niet alleen aan betere zorg, maar ook aan een gezondere toekomst.’ Fysiotherapeut en leefstijlcoach Lieke brengt die boodschap over preventie nu al dagelijks in de praktijk. ‘Hartpatiënten die bij ons komen revalideren, proberen we nu al zoveel mogelijk bewust te maken van het belang van een gezonde leefstijl. Genoeg bewegen, gezond eten, goed slapen, sociale contacten; het hoort er allemaal bij. Gezond zijn is zoveel meer dan de afwezigheid van ziekte.’